Zafer Bilim Araştırma ve Kültür Dergisi

Kutuplarda Namaz Nasıl Kılınır?

img

Allah gece ile gündüzü çevirir (birbirini tâkib ettirir veya birinin süresini arttırır, diğerini uzatır). Şüphesiz gözleri olanlar için bunda bir ibret vardır.”

Nur Sûresi-44. Âyet

• ••

Gece ve gündüz süreleri bizimkilerden farklı olan kutuplarda namaz ve oruç vakitlerinin nasıl tespit edileceği hususu, İslâm âlimleri tarafından müzâkere edilerek neticeye bağlanmıştır. Buna göre kutup dairelerinde ibadet vakitleri “fetvâ” ve “takvâ” olmak üzere iki şekilde tespit edilir.

Birincisi: “İbâdet, ancak vakit’le farz olur. Vakit girmeyince, ibadet de farz olmaz. Bu itibarla kutuplarda bulunan insanlar, ne kadar uzun günde olurlarsa olsunlar, sadece o günün namazını kılarlar ve bize göre bir ay kadar uzun olan bir günde sadece bir günlük ibâdet yaparlar. Fıkıh ilminin bir kaidesi “Namazın sebebi, vaktin girmesidir. Vakit girmeyince sebep ortadan kalkar. Sebep olmayınca da, müsebbeb (yani namaz) da olmaz” hükmüdür.

Bu hükümden dolayı kutuplarda yaşayanlar hangi vakte rastlarsa, o vaktin namazını kılarlar ve geriye kalan vaktin gelmesini (ne kadar uzun olursa olsun) beklerler. Bu, “fetvâ” tarafıdır. Bununla amel edenler, kendilerini mes’uliyetten kurtarmış olurlar.

Kutuplarda namaz konusundaki “takvâ” hükmü ise şudur:

—Kutuplarda uzun gün, uzun gece yaşayan insanlar, ibâdet vakitlerini kendilerine yakın normal vakitli mıntıkaya bakarak tespit ederler. Yani, kırk beş derece enlemdeki normal vakitli bölgelerin namaz vakitlerini esas alırlar. Onlann ibâdet vakitlerini kendileri için de ibâdet vakti kabul ederek, yirmi dört saat içinde beş vakit namazlarını kılarlar. Bu takdirde bizden farklı durumları olmaz.

İslâm âlimlerinin bu ikinci hükmü, takvâ hükmüdür. Bununla amel eden Finlandiya’daki Müslümanlar, kendilerine en yakın olan kutup bölgesindeki insanlara namaz vakitlerini bildirmek için yardım etmektedirler.

Ayrıca şu noktayı da açıklığa kavuşturmak yerinde olur ki, bütün İslâm ülkeleri, vakitleri normal olan kırk beş derece enlemi içindedir. Uzun gün ve uzun gecelerin hüküm sürdüğü kutuplarda Müslüman ülkesi mevcut değildir. Mevcut olmadığı için de böyle bir meselemiz yoktur.

 Bu yazıyı e-dergi olarak okumak için tıklayınız:

http://zaferdergisi.com.tr/e-dergi/1992_eylul/#features/39