Zafer Bilim Araştırma ve Kültür Dergisi

Deniztarağı

img

Deniztarağının kabuktan bir evi vardır ve bu kabuk evini hiç terketmez. Hayatını bu kabukla sürdürür ve yaşaması için gerekli her şeyi elde edebilir.

Deniztaraklarının 500 kadar türü vardır. Onlar istiridyeler ve salyangozların da bulunduğu büyük bir ailenin üyesidir.

Sıcak okyanus sularında yaşadığı gibi, kutuplarda buzların altında da yaşarlar.

Bu yumuşak ve peltemsi hayvanlar üst ve alt yarımdan meydana gelen sert kabuğun içinde yaşarlar. Deniztarağı kabukları ise, bir mısır tanesi kadar küçük veya bir yemek tabağı kadar büyük olabilir.

Deniztarakları bu sert kabuklara kendilerine zarar verecek şeylerden korunmak için ihtiyaç duyarlar. Büyük ve güçlü kaslarıyla, tehlike yaklaştığında kabuklarını sıkıca kapatırlar. Midye yiyen insanların yedikleri kısım işte bu kaslardır.

Bir deniztarağı kabuğu kapaklarını açınca, kapakların kenarları boyunca çok sayıda antenleri görürsünüz. Bu antenler suyu tadarak yakınında bulunabilecek canlıları tespit etmeye yararlar.

Ayrıca kabuğun üzerinde de çok sayıda parlak mavi noktalar görürsünüz. İşte bunlar deniztarağının gözleridir. Bir deniztarağında bunlardan 100 tane kadar bulunabilir. Ancak deniztarağının görmesi, insanların ve birçok hayvanın görmesi gibi değildir. Deniztarağı etrafındaki şeyleri, ışıktaki değişikliklerle fark edebilir. Eğer bir düşmanı ona yaklaşırsa, deniztarağı onun yaptığı gölgeden onu tespit eder ve kabuklarını birbirine sıkıca kapatarak düşmanından korunmaya çalışır.

Fakat kabuğun içinde saklanmak her zaman tarağın güvende olmasını sağlayamaz. Mesela denizyıldızı kolları ile deniztarağının kabuklarını açabilecek kadar güçlüdür. Bunun için de eğer deniztarağı antenleri ile suyun tadından yakında bir denizyıldızı olduğunu tespit ederse özel bir hile uygular; yani oradan kaçar.

Bunu ise, kabuklarının iki yarısını birbirine doğru kapatmaya başladığında bu hareketiyle suyu kabuğunun içine çeker. Daha sonrada içindeki suyu arka tarafından hızla dışarı püskürtür. Böylece, bir balonun ağzından hava çıkışıyla havada uçuşması gibi, deniztarağı da suda ilerler. Deniztarağı bu şekilde denizyıldızından uzaklaşıncaya kadar yüzmeye devam eder. Emniyetli, yeni bir yer buluncaya kadar…

Bu yazıyı e-dergi olarak okumak için tıklayınız:

http://zaferdergisi.com.tr/e-dergi/2015_haziran/#features/16